Je automatiseert je factuurverwerking in Zenvoices door verschillende technologieën te combineren. Zo hou je grip op wat je automatiseert en boek je volgens je eigen boekingsbeleid. Bij veel administraties komt er iets bij, keuzes op omgevingsniveau werken door in alle administraties.
In dit artikel lees je welke onderdelen daarbij horen. Je leest ook hoe ze op elkaar aansluiten en hoe je bepaalt welke techniek je wanneer inzet.
Digitaliseren is nog niet hetzelfde als automatiseren
Werk je met een oplossing die alleen een boekingsvoorstel maakt? Dan is dat nog geen automatisering. Iemand bekijkt dan nog elke factuur.
Bij automatisering gaat dat een stap verder. Een factuur komt binnen en gaat automatisch naar het juiste dagboek. Het systeem herkent en boekt de factuur. Alleen bij een afwijking bekijkt iemand de factuur nog. De automatiseringsgraad laat dus zien hoeveel facturen zonder handmatige actie worden verwerkt.
Dat verschil zie je terug in 3 percentages op je performance dashboard. Ze lijken op elkaar, maar meten ieder iets anders.
Metric | Wat het betekent | Wat het meet |
Correct herkend | De verwerker heeft de herkende velden, inclusief de relatie, niet gewijzigd. | De kwaliteit van de herkenning. |
Correct boekingsvoorstel | De verwerker heeft het voorstel niet aangepast: journaalpost, omschrijvingen en betalingsconditie. | De kwaliteit van je boekingslogica en stamgegevens. |
Automatisch geboekt | De verwerker hoefde de boeking niet zelf op te slaan en goed te keuren. | De kwaliteit en reikwijdte van je regels. |
De eerste 2 percentages laten zien hoe goed de digitale verwerking werkt. Het derde percentage laat zien hoeveel daarvan ook echt automatisch wordt verwerkt. Een goede herkenning leidt dus niet vanzelf tot een hoge automatiseringsgraad. Wel is het een belangrijke voorwaarde, eerst moet het boekingsvoorstel kloppen, daarna automatiseer je verder.
De 3 percentages helpen je ook om te bepalen waar verbetering nodig is:
Blijft "Correct herkend" achter? Kijk dan naar de aanlevering en stamgegevens.
Blijft "Correct boekingsvoorstel" achter? Dan ontbreekt vaak boekingslogica.
Blijft vooral "Automatisch geboekt" achter? Dan zijn de regels te breed ingesteld.
Wat is het uitgangspunt bij automatiseren?
Er is 1 belangrijk uitgangspunt bij het opbouwen van automatisering: gebruik de eenvoudigste methode die voldoende betrouwbaar is. Voeg pas complexiteit toe als het volume, de boekingscomplexiteit of de gewenste zekerheid daarom vraagt.
Maximaal automatiseren betekent dus niet dat je zoveel mogelijk moet inrichten. Zeker bij veel administraties kan een te uitgebreide inrichting juist moeilijk te beheren worden. Honderden regels, templates en modellen vragen onderhoud. Ze maken het ook lastiger om te begrijpen waarom een boeking op een bepaalde manier verloopt.
Bouw de inrichting daarom op in lagen:
Laag | Betekenis | Voorbeeld |
Eenvoudig waar het kan | Eén omgeving boekingsregel per leverancier: grootboekrekening en omschrijving, per btw-tarief. | Telecom, energie, abonnementen. |
Generiek waar het kan | Omgeving boekingsregels op basis van kostensoort of branche. | Een document dat als huurkosten wordt geclassificeerd, zonder dat de leverancier apart is ingericht. |
Hergebruiken waar het kan | Dezelfde template of regel op een groep toepassen via een tag en toewijsregel. | Honderden crediteuren met dezelfde boekingslogica via 1 template. |
Specifiek waar het moet | Regelherkenning, eigen herkenningsvelden of een eigen herkenningsmodel. | Een factuur waarvan de regels bepalend zijn voor de boeking. |
De eerste 3 lagen zijn goed schaalbaar. De beheerlast groeit daar niet meteen mee. Bij de vierde laag is dat anders. Elk herkenningsveld, model of specifieke inrichting moet je bouwen en onderhouden. Gebruik deze laag daarom alleen als daar een duidelijke reden voor is.
Hoe werken standaardiseren, centraliseren en automatiseren samen?
De route naar automatische factuurverwerking bestaat uit 3 stappen: standaardiseren, centraliseren en automatiseren. Standaardisatie maakt centrale inrichting mogelijk. Vanuit die centrale inrichting automatiseer je vervolgens verder.
Kantoren beheren vaak veel administraties. Die zijn door de jaren heen ingericht met verschillende grootboekrekeningen, btw-codes en uitzonderingen. Richt je de boekingslogica per administratie in en gebruikt elke medewerker zijn eigen werkwijze? Dan ontstaan er verschillen tussen administraties. De datakwaliteit wordt daardoor minder voorspelbaar. Ook is de inrichting dan moeilijker schaalbaar.
Een voorbeeld
Kantoorkosten worden bij de ene administratie geboekt op rekening 4300 en bij de andere op 4500. Werkt het merendeel van je administraties met hetzelfde grootboekschema? Dan kan een boekingsregel rechtstreeks naar een grootboekcode verwijzen. Die code betekent binnen al die administraties hetzelfde.
Heeft een administratie een afwijkend schema? Dan zijn er 2 alternatieven: RGS of grootboektags. Je neemt deze op in dezelfde boekingsregel, naast de grootboekcode. Je hoeft dus geen aparte regel te maken.
Route | Hoe het werkt | Wanneer |
Grootboekcode | De regel wijst rechtstreeks naar een rekeningnummer. | Administraties die het standaardschema volgen. |
RGS-code | De regel wijst naar een RGS-code en Zenvoices vertaalt deze naar de juiste rekening binnen de administratie. | Administraties met een eigen schema dat aan RGS gekoppeld is. |
Grootboektag | De betreffende rekening krijgt binnen de administratie een tag en de regel wijst naar deze tag. | Administraties met een eigen schema zonder RGS-koppeling. |
Een afwijkend rekeningschema hoeft centrale inrichting dus niet in de weg te staan. Je richt de afwijkende administratie eenmalig in. Daarna kan je dezelfde centrale regel ook daar toepassen.
Tip: leg zoveel mogelijk vast op omgevingsniveau, dan geldt dezelfde inrichting voor meerdere administraties. Leg alleen echte uitzonderingen vast op administratieniveau. Vraag jezelf ook af of een uitzondering echt nodig is. Moet een factuur bijvoorbeeld over 10 kostenrekeningen worden verdeeld? En heb je dat detailniveau ook echt nodig in je rapportage?
Welke onderdelen horen bij automatisering, en wat lossen ze op?
Zenvoices vormt een centrale laag boven je boekhoudpakket. Facturen komen op 1 plek binnen. Je bepaalt centraal hoe ze verwerkt worden, ook als je met meerdere boekhoudpakketten of omgevingen werkt.
Onderdeel | Technologie | Waar het aan bijdraagt |
0. Fundament | Boekhoudpakketkoppeling, stamgegevens, rekeningschema, RGS, dagboeken met standaardwaarden, tags. | De basis die nodig is om facturen te kunnen boeken. |
1. Aanlevering | E-mail, Peppol, mobiele app, gekoppelde mailbox, Dropbox, API, automatisch splitsen. | Directe aanlevering zonder extra handelingen. |
2. Routering | Automatiseringsregels voor "Uploaden & inlezen", voorkeursdagboeken, documentcategorieën, vertrouwde en geblokkeerde afzenders. | Documenten automatisch naar de juiste bestemming sturen. |
3. Herkenning | OCR, zelflerende factuurherkenning, regelherkenning, generatieve AI, eigen herkenningsvelden, eigen herkenningsmodellen, relatieherkenning, herkenningsscores, relatie toewijsregels. | Gegevens van het document uitlezen en de juiste relatie bepalen. |
4. Boekingslogica | Standaard boekingswijze, omgeving boekingsregels, boekingstemplates, boekingswijze toewijsregels, omschrijvingsvariabelen, grootboektags. | Van een factuur een kloppend boekingsvoorstel maken. |
5. Validatie | Standaardcontrole op dubbele facturen en afwijkende relatiegegevens, herkenningsscores, inkoopfactuur beoordeelregels, three way matching. | Controleren of gegevens en boekingen aan de ingestelde voorwaarden voldoen. |
6. Besluitvorming | Goedkeurregels, tags als schakelaar. | Bepalen of een factuur automatisch geboekt mag worden. |
7. Autorisatie en afhandeling | Autorisatieschema, mobiele app, geautomatiseerde herinneringen, gemachtigde toegang, export, auditrapport, archief, betalen. | Goedkeuring, verwerking, bewaring en betaling. |
8. Beheer en regie | Performance dashboard, archief, tags als filter, API. | Inzicht in prestaties en mogelijkheden voor verdere verbetering. |
Hoe hangen de onderdelen samen?
De onderdelen staan niet los van elkaar. Elke stap gebruikt informatie uit de vorige stappen.
Aanlevering bepaalt wat herkenning kan. Een e-factuur hoeft niet opnieuw herkend te worden, omdat de gegevens al in het bestand staan. Een foto van een verkreukelde bon is lastiger te herkennen dan een digitale pdf.
Herkenning koppelt de relatie. Zonder gematchte crediteur ontbreekt een belangrijk aanknopingspunt voor de boekingslogica die aan de relatie gekoppeld is.
Boekingslogica maakt het voorstel compleet. Zonder voldoende boekingslogica komt een document op "Niet compleet" te staan, ook als de herkenning goed is.
Validatie controleert het resultaat. De controles bepalen of er extra aandacht nodig is voor een factuur.
De besluitvorming gebruikt die controles. Alleen boekingen die aan de ingestelde voorwaarden voldoen, kunnen automatisch worden goedgekeurd.
Beheer kijkt over de hele keten heen. Via dashboards en het archief zie je waar nog handmatige handelingen of correcties nodig zijn.
Let op: een onderdeel later in de keten lost geen probleem op dat eerder is ontstaan. Een onleesbaar document wordt bijvoorbeeld niet beter door een uitgebreide boekingstemplate. Ontbrekende boekingslogica los je ook niet op door alleen de herkenningsdrempel te wijzigen.
Wat werkt standaard, en wat richt je zelf in?
Jij bepaalt de regels. Zenvoices biedt de mogelijkheden om ze toe te passen.
Standaard onderdeel van het systeem | Waar jij invloed op hebt |
Documentuitlezing en OCR van vrijwel elk gangbaar formaat, inclusief Word en Excel. | Het inrichten van geautomatiseerde aanleverstromen. |
Zelflerende herkenning van factuurgegevens en automatische toekenning van kostensoort, documenttype en samenvatting. | De kwaliteit van de documenten die worden aangeleverd. |
Relatiematch via KvK-nummer, btw-nummer, IBAN of NAW-gegevens. | De volledigheid van de eigen gegevens van de administratie en de stamgegevens van je relaties. |
Automatisch boekingsvoorstel op basis van stamgegevens of de laatste boeking van de relatie. | Het inrichten van eigen boekingslogica via omgeving boekingsregels en boekingstemplates. |
Standaard technische controles op dubbele facturen en afwijkende stamgegevens. | Je eigen voorwaarden en de keuze wanneer een boeking automatisch door mag. |
Dashboarding, archief en API. | De interne werkwijze waarmee je de inrichting blijft verbeteren. |
Herkenning werkt al vanaf de eerste factuur. Je start met een algemeen model, getraind op miljoenen facturen. Corrigeert een verwerker iets? Dan leert het model daarvan binnen de administratie. De herkenningsscore laat zien hoe zeker het systeem is van een herkend veld.
Correcties in de eerste periode helpen het model dus om de administratie beter te leren kennen.
Let op: boekingen die automatisch worden goedgekeurd, trainen het model niet. Het herkenningsmodel leert alleen van gebruikersinput. Boek je te vroeg alles automatisch? Dan krijgt het model minder correcties om van te leren.
Wanneer wordt een factuur automatisch geboekt?
Elk document eindigt in 1 van 4 situaties: "Uploaden & inlezen", "Niet compleet", "Te controleren" of automatisch geboekt. Voor automatisch boeken gelden 2 voorwaarden: er moet genoeg boekingsinformatie beschikbaar zijn, en de factuur moet de ingestelde controles doorstaan.
Soort controle | Wat het is | Wie bepaalt |
Standaardcontroles | Dubbele facturen en een afwijkend of nieuw IBAN of btw-nummer. | Staat altijd aan. |
Herkenningsscore | Hoe zeker het systeem is over de herkende velden, per veld. | Systeem. |
Drempels | Bijvoorbeeld een minimale herkenningsscore of een maximaal bedrag. | Jij. |
Eigen voorwaarden | Voorwaarden die je zelf instelt om een boeking tegen te houden of te markeren, bijvoorbeeld een kloppende tenaamstelling. | Jij. |
Three way matching | Prijs en aantal vergelijken met de bestelling en ontvangst, binnen een toegestane marge. | Jij. |
Wat zegt een herkenningsscore wel en niet?
Een herkenningsscore geeft per herkend veld een inschatting van de zekerheid. Zie je bijvoorbeeld een factuurnummer, factuurdatum of bedrag? Dan zie je niet alleen de herkende waarde, je ziet ook hoe zeker het model daarvan is. Je kan deze score gebruiken als voorwaarde voor automatische verwerking.
2 punten zijn daarbij belangrijk. Het systeem geeft de score op 4 basisvelden: factuurnummer, factuurdatum, bedrag en btw-percentage. Bij een pdf is de maximale score 99,9%, het model houdt namelijk altijd rekening met een foutmarge.
Een hogere score betekent dat het model zekerder is van zijn voorspelling.
Hoe hou je de inrichting beheersbaar?
Automatiseer je meer? Dan wordt het beheer van de inrichting ook belangrijker. Onderstaande uitgangspunten helpen om die inrichting overzichtelijk te houden.
Mechanisme | Norm | Signaal dat het misgaat |
Boekingsregels | Onbeperkt in aantal, maar werk met 1 bestand, 1 eigenaar en 1 verantwoordelijke voor de import. | Meerdere versies van het invulbestand zijn in omloop. De import is vervangend, waardoor een oude versie eerdere wijzigingen kan terugdraaien. |
Automatiseringsregels | Niet meer dan nodig, bij voorkeur op omgevingsniveau en met tags om het bereik te bepalen. | Regels die niemand meer kan uitleggen of al langere tijd niet worden uitgevoerd. |
Boekingstemplates | Eén template per boekingspatroon, geactiveerd via een toewijsregel. Niet per crediteur per administratie. | Meerdere templates die vrijwel hetzelfde doen. |
Regelherkenning | Alleen gebruiken als de factuurregels bepalend zijn voor de boeking. | Regelherkenning wordt standaard ingericht voor iedere nieuwe leverancier. |
Eigen herkenningsvelden | Alleen toevoegen als het veld nodig is om een boeking verder te automatiseren. | Velden worden uitgelezen zonder dat er boekingslogica of controle aan gekoppeld is. |
Eigen herkenningsmodellen | Alleen bij voldoende volume, een vaste lay-out en een aantoonbare noodzaak. | Een eigen model voor een leverancier waarvoor de standaardherkenning al goed werkt. |
Tags | Alleen gebruiken als er logica, rapportage of een recht aan gekoppeld is. Leg ze bij voorkeur direct vast bij het aanmaken van de administratie. | Logica wordt toegepast op een populatie die maar gedeeltelijk van de juiste tags is voorzien. |
Via het performance dashboard zie je per administratie, gebruiker, leverancier en segment waar nog veel correcties of handmatige handelingen plaatsvinden. Tags helpen je daarbij.
Maak hier ook een vaste werkafspraak voor. Komt een correctie meerdere keren terug? Maak dan een keuze: richt je er een regel voor in, of accepteer je de situatie bewust als uitzondering? Zo voorkom je dat terugkerend handwerk blijft bestaan zonder dat iemand daar bewust voor gekozen heeft.
Aandachtspunten
Het doel is niet het hoogst mogelijke automatiseringspercentage. Het doel is zoveel mogelijk automatiseren binnen een werkwijze die je kan controleren en uitleggen.
Wat haalbaar is, verschilt per kantoor. Het hangt onder andere af van de aanlevering, de uniformiteit van je rekeningschema's en de mate waarin je centrale boekingslogica toepast.
Begin met de eenvoudigste oplossing. Voeg pas complexiteit toe als je duidelijk kan benoemen welk probleem je daarmee oplost.
Gerelateerde artikelen:
